E5 w Berlinie: Tusk o jedności Europy, NATO i wsparciu dla Ukrainy

Spotkanie E5 w Berlinie i ustalenia przed kolejnymi rozmowami

5 państw tworzących Grupę E5 spotkało się w Berlinie na rozmowach dotyczących bezpieczeństwa Europy, wojny w Ukrainie i współpracy państw wspierających Kijów. W spotkaniu uczestniczyli liderzy Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Gospodarzem rozmów był kanclerz Niemiec Friedrich Merz. Po stronie polskiej w rozmowach brał udział premier Donald Tusk.

Rozmowy w Berlinie dotyczyły przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Drugim ważnym tematem były perspektywy osiągnięcia trwałego i sprawiedliwego pokoju w Ukrainie. Trzeci blok rozmów obejmował współpracę europejskich przemysłów obronnych, czyli obszar bezpośrednio związany z produkcją uzbrojenia, zapasami i zdolnościami obronnymi państw europejskich.

"Jesteśmy tutaj razem w formacie E5, żeby potwierdzić, że nasze państwa będą pilnowały jedności europejskiej i transatlantyckiej"

Donald Tusk, Premier

Premier po spotkaniu podkreślił, że decyzja o utrzymaniu ścisłej współpracy została potwierdzona w gronie pięciu państw zaangażowanych we wsparcie Ukrainy i bezpieczeństwo regionu. W tym trybie, podczas bezpośrednich rozmów liderów, omówiono wspólne stanowisko przed kolejnymi międzynarodowymi spotkaniami. Z polskiej perspektywy kluczowe było potwierdzenie, że jedność Europy i relacje transatlantyckie pozostają podstawą działań politycznych i wojskowych.

• W spotkaniu uczestniczyło 5 państw Grupy E5: Polska, Niemcy, Francja, Wielka Brytania i Włochy.
• Miejscem rozmów był Berlin, a gospodarzem spotkania był kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
• Tematy rozmów obejmowały szczyt NATO w Ankarze, pokój w Ukrainie i współpracę przemysłów obronnych.
• Polska przeznacza obecnie prawie 7 procent PKB na obronność.
• Na kolejny dzień po spotkaniu zapowiedziano rozpoczęcie Konferencji Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.

Premier: przyszłość Europy zależy od utrzymania jedności

Premier Donald Tusk po zakończeniu spotkania ocenił, że przyszłość Europy, Ukrainy i szerzej całego świata zachodniego będzie zależeć od zdolności do utrzymania wspólnego frontu. W jego ocenie chodzi równocześnie o jedność europejską i o więzi transatlantyckie. Szef rządu zaznaczył, że Polska nie zmienia stanowiska w tej sprawie i traktuje ten kierunek jako stały element swojej polityki bezpieczeństwa.

"Polska nie miała i nie będzie miała żadnych wątpliwości, że przyszłość Europy, zachodniego świata, Ukrainy w tym dramatycznym dla niej momencie, będzie zależała od tego, na ile zachowamy jedność europejską i transatlantycką"

Donald Tusk, Premier

Premier zapowiedział, że Polska będzie działać konsekwentnie na rzecz utrzymania jedności Europy i współpracy transatlantyckiej. Zaznaczył, że dotyczy to zarówno czasu trwającej wojny, jak i dalszego wspierania Ukrainy w jej konfrontacji z Rosją. W praktyce oznacza to dalsze zabiegi dyplomatyczne i udział w formatach współpracy, w których ustalane są wspólne działania polityczne i bezpieczeństwa.

"Będziemy chronić europejską jedność zarówno w trakcie wojny na rzecz Ukrainy, w jej konfrontacji z Rosją. Będziemy chronić więzi transatlantyckie, nawet jeśli niektórzy politycy nie zawsze doceniają znaczenia więzi transatlantyckich"

Donald Tusk, Premier

Wypowiedź premiera wskazuje, że decyzja o takim kierunku została potwierdzona po rozmowach z partnerami z E5. Nie była to zapowiedź jednostkowego działania, ale deklaracja prowadzenia polityki w ścisłej koordynacji z najważniejszymi państwami europejskimi uczestniczącymi w tym formacie. Dla Polski oznacza to dalszą aktywność w dyskusji o bezpieczeństwie regionu i o kształcie wsparcia dla Ukrainy.

Polska akcentuje rolę wschodniej flanki w europejskim bezpieczeństwie

Jednym z najważniejszych polskich postulatów przedstawionych po spotkaniu była pełna reprezentacja państw flanki wschodniej we wszystkich formatach współpracy dotyczących bezpieczeństwa i przyszłości regionu. Premier Donald Tusk zwrócił uwagę, że bez udziału państw położonych najbliżej zagrożeń ze wschodu trudno będzie budować skuteczną politykę odstraszania i obrony. Zapowiedział, że Polska będzie zabiegać o obecność tych krajów przy wszystkich najważniejszych stołach negocjacyjnych.

"Bez Polski, bez państw skandynawskich, bez państw bałtyckich, bez Rumunii trudno będzie cokolwiek osiągnąć w konfrontacji cywilizacyjnej, konfrontacji z agresywnymi wschodnimi sąsiadami"

Donald Tusk, Premier

W tej wypowiedzi premier wskazał wprost grupę państw, które z polskiego punktu widzenia powinny być stale uwzględniane w rozmowach o bezpieczeństwie: Polskę, kraje skandynawskie, państwa bałtyckie i Rumunię. Chodzi nie tylko o udział symboliczny, ale o pełną reprezentację w formatach, gdzie zapadają decyzje o kierunkach polityki wobec Rosji, Ukrainy i obrony Europy. To istotne także z punktu widzenia wschodniej części NATO, która od początku wojny w Ukrainie pozostaje szczególnie zaangażowana w działania pomocowe i odstraszające.

Premier odwołał się również do konkretnych działań podejmowanych przez Polskę. Jako dowód zaangażowania wskazał rekordowe wydatki na obronność, które obecnie sięgają prawie 7 procent PKB. Jednocześnie zaapelował do liderów państw NATO, by zwiększyli wysiłek na rzecz rozbudowy zdolności obronnych zarówno całej Europy, jak i własnych krajów, jeśli chcą traktować swoje zobowiązania w sposób poważny.

Konferencja Odbudowy Ukrainy w Gdańsku jako kolejny etap wsparcia

Premier zapowiedział także następne wydarzenie związane z pomocą dla Ukrainy. Już następnego dnia po spotkaniu w Berlinie w Gdańsku ma rozpocząć się Konferencja Odbudowy Ukrainy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przywódcy, dyplomaci i przedstawiciele firm, co pokazuje, że rozmowy o wsparciu nie dotyczą wyłącznie polityki i obronności, ale także odbudowy państwa zniszczonego przez wojnę.

Szef rządu zaznaczył, że konferencja odbędzie się zgodnie z planem, niezależnie od bieżących wydarzeń. W ten sposób potwierdził decyzję o kontynuowaniu polskiego zaangażowania w praktyczny wymiar pomocy dla Ukrainy. Chodzi zarówno o wsparcie udzielane obecnie walczącemu państwu, jak i o przygotowanie procesu powojennej odbudowy.

"Niezależnie od różnych zdarzeń, przeprowadzę ją zgodnie z planem. Będzie to kolejny wkład Polski i Europy w odbudowę Ukrainy, pomoc Ukrainie dzisiaj i w odbudowę Ukrainy po wojnie"

Donald Tusk, Premier

Format E5 skupia państwa europejskie szczególnie zaangażowane w pomoc Ukrainie i wzmacnianie bezpieczeństwa regionu oraz szerzej bezpieczeństwa międzynarodowego. Berlińskie spotkanie było jednym z etapów koordynacji stanowisk przed kolejnymi decyzjami dotyczącymi NATO, polityki wobec wojny i rozbudowy europejskich zdolności obronnych. Z polskiej strony najważniejszym przekazem było potwierdzenie, że rząd będzie działał na rzecz utrzymania jedności sojuszników i większego udziału państw wschodniej flanki w procesie podejmowania decyzji.