Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość". Rząd zapowiada rozliczenie afery Orlenu
Strata 1,6 mld zł i pytania bez odpowiedzi
Sprawa, która wraca na pierwsze strony gazet na całym świecie, dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Transakcja została zawarta w okresie, gdy prezesem koncernu był Daniel Obajtek. Jak ujawniono, spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Według opisanych informacji koncern miał narazić się na stratę rzędu 1,6 mld zł. To jedna z największych kwot, jakie w ostatnich latach pojawiły się w kontekście nieprawidłowości w spółkach Skarbu Państwa.
Premier Donald Tusk, odnosząc się do publikacji dziennika Financial Times, nie krył oburzenia skalą problemu. Jego zdaniem ujawnione fakty nie są odosobnionym incydentem, lecz elementem szerszego mechanizmu, w którym splatają się interesy polityczne, finansowe i gospodarcze. Szef rządu podkreślił, że sprawa wymaga pełnego wyjaśnienia, a opinia publiczna ma prawo poznać wszystkie szczegóły. Zapowiedział, że informacje o postępach śledztwa będą sukcesywnie przekazywane obywatelom.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Premier RP
Kryptowaluty jako narzędzie w "brudnym interesie"
W wypowiedzi premiera pojawił się wątek, który wcześniej nie był tak mocno eksponowany w debacie publicznej - rola kryptowalut w realizacji transakcji paliwowych. Zdaniem szefa rządu to właśnie one miały posłużyć do przeprowadzenia operacji, która naraziła państwowy koncern na wielomilionowe straty. Tusk mówił o "dziwnych pośrednikach" i przekazywaniu pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa, co w normalnych warunkach rynkowych powinno wzbudzić natychmiastowe zastrzeżenia służb nadzorczych.
"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"
Donald Tusk, Premier RP
Premier odniósł się również do atmosfery panującej wokół osób zamieszanych w sprawę. Jego zdaniem nerwowe reakcje niektórych urzędników i polityków opozycji wynikają ze świadomości skali problemu. Mówił o sieci powiązań, która może przerosnąć tych, którzy próbują dziś dystansować się od odpowiedzialności. Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju.
Ustawa o nadzwyczajnych zyskach - klucz do obniżki cen paliw
Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie to ma umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczyć skutki wzrostu cen paliw na stacjach. Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier zaapelował o ponowne przeanalizowanie decyzji i podpisanie ustawy.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Premier RP
Szef rządu podkreślił, że ciężar kryzysu paliwowego nie może spadać na zwykłych obywateli. Wskazał, że Polacy nie odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie ani za decyzje polityczne podejmowane w innych państwach. Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Jak wynika z danych, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. To właśnie ta nadzwyczajna nadwyżka ma być przedmiotem opodatkowania.
- strata koncernu w jednej transakcji: 1,6 mld zł
- zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- zysk netto Orlenu w I półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
- zysk netto rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
- projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach przyjęty przez rząd po raz drugi
- nadzór nad śledztwem: Prokurator Generalny Waldemar Żurek
Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe przepisy
Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo. Zmiany są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach oraz apele środowiska kolejowego.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Premier RP
Projekt jest także reakcją na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Premier zapowiedział, że będzie zabiegał o szybkie procedowanie nowych regulacji w parlamencie, tak aby weszły w życie możliwie jak najszybciej.
Co to oznacza dla mieszkańców Kędzierzyna-Koźle?
Dla kierowców z Kędzierzyna-Koźle i całego województwa opolskiego kluczowe znaczenie mają dwie kwestie: ceny paliw oraz bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych. W regionie, gdzie wielu mieszkańców dojeżdża codziennie do pracy w zakładach przemysłowych, w tym w Kędzierzynie-Koźlu i okolicach, każda obniżka VAT i akcyzy na paliwa przekłada się na realne oszczędności w domowym budżecie. Jeżeli ustawa o nadzwyczajnych zyskach wejdzie w życie, stacje paliw w naszym mieście mogą odnotować spadek cen, co szczególnie odczują osoby prowadzące działalność gospodarczą i transport.
Z kolei zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych dotyczy bezpośrednio bezpieczeństwa na trasach przebiegających przez nasz region. Przez Kędzierzyn-Koźle i okolice przebiega wiele linii kolejowych, w tym odcinki o dużym natężeniu ruchu towarowego. Każde zdarzenie na przejeździe to potencjalna tragedia - nie tylko dla kierowcy, ale też dla pasażerów pociągów i pracowników kolei. Nowe przepisy mają więc wymiar ogólnokrajowy, ale ich skutki będą odczuwalne również lokalnie. Mieszkańcy mogą liczyć na większą ochronę, a kierowcy muszą liczyć się z surowszymi konsekwencjami.
Sprawa afery Orlenu i jej rozliczenie to z kolei temat, który budzi emocje również w naszym mieście. Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy pieniądze, które mogły trafić do lokalnych samorządów lub na inwestycje w regionie, zostały zmarnowane w wyniku nieodpowiedzialnych decyzji biznesowych. Premier zapowiedział, że opinia publiczna będzie sukcesywnie informowana o postępach śledztwa, co oznacza, że mieszkańcy Kędzierzyna-Koźle mogą spodziewać się kolejnych doniesień w tej sprawie.