80 mln zł ze Szwajcarii dla Kędzierzyna-Koźla. Start programu i wizyta dyplomatów

Nie codziennie w Kędzierzynie-Koźlu pada kwota, która potrafi zmienić mapę miejskich inwestycji i społecznych inicjatyw. Tym razem chodzi o 80 milionów złotych bezzwrotnego wsparcia z Funduszy Szwajcarskich – a symboliczny „start” projektu odbył się w obecności delegacji z samej Szwajcarii.

Oficjalna inauguracja realizacji programu była dla samorządu momentem przełomowym: pieniądze mają trafić do kluczowych zadań infrastrukturalnych, środowiskowych i społecznych, skupionych w ramach 11 działań. W mieście pojawili się goście, którzy ten mechanizm finansowania znają od podszewki: Zastępca Szefa Misji Dyplomatycznej Ambasady Szwajcarii w Warszawie Marc Bruchez oraz Dyrektor Biura Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Cliff Hammer. Szwajcarskiej delegacji towarzyszyli także przedstawiciele Związku Miast Polskich.

Kędzierzyn-Koźle pokazuje, jak ambitnie można łączyć rewitalizację z działaniami społecznymi i środowiskowymi, gdy samorząd ma odwagę planować szeroko.

Cliff Hammer, Dyrektor Biura Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy

„Regeneracja Kędzierzyna-Koźla” w terenie: miejsca, które mają się zmienić

W wydarzeniu uczestniczyli również reprezentanci instytucji i organizacji zaangażowanych we wdrażanie projektu „Regeneracja Kędzierzyna-Koźla. Społeczne, środowiskowe i kulturowe inicjatywy na rzecz rozwoju Młodego Miasta”. Program wizyty ułożono tak, by nie kończył się na prezentacji slajdów – goście zobaczyli konkretne punkty na mapie, które mają przejść metamorfozę w najbliższych latach.

Delegacja odwiedziła m.in. ulicę Głowackiego, gdzie zaplanowano działania rewitalizacyjne, a także przyszłą siedzibę klubu młodzieżowego. Na trasie znalazły się również: Skwer Kolejarzy, Centrum Współpracy „Dugnad”, ścieżka rowerowa, stadion sportowy w Blachowni, stacja pantografowa oraz Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo. Każdy z tych przystanków wpisuje się w szeroki plan przebudowy przestrzeni miejskich i wzmacniania aktywności społecznej, kulturalnej oraz rekreacyjnej.

To nie jest pojedyncza inwestycja, tylko cała układanka – od zieleni i transportu po wsparcie mieszkańców w różnym wieku. I właśnie to chcieliśmy pokazać w terenie.

Marc Bruchez, Zastępca Szefa Misji Dyplomatycznej Ambasady Szwajcarii w Warszawie

Wąskie grono beneficjentów w skali kraju

Wartość tego sukcesu rośnie, gdy spojrzeć na krajową statystykę. Fundusze Szwajcarskie trafiły zaledwie do 19 samorządów w całej Polsce. W tym gronie znalazł się Kędzierzyn-Koźle – jedyny przedstawiciel województwa opolskiego. Dla miasta oznacza to nie tylko dodatkowy budżet, ale też możliwość prowadzenia działań w pakietach: równolegle w obszarze bezpieczeństwa, edukacji, mobilności, energetyki i zieleni.

Przyznane 80 milionów złotych ma przełożyć się na dziesiątki przedsięwzięć zaplanowanych w 11 działaniach. W praktyce to zarówno widoczne w przestrzeni inwestycje, jak i projekty „miękkie”: szkolenia, programy profilaktyczne czy wsparcie psychologiczne. Miasto podkreśla, że efekty mają być odczuwalne w różnych częściach Kędzierzyna-Koźla, a nie wyłącznie w jednym kwartale czy na jednej ulicy.

Co dokładnie ma powstać? Przykłady z kilku działań

W ramach programu wskazano konkretne pakiety z przypisanymi kwotami. Poniżej wybrane działania, które pokazują skalę i różnorodność planów:

• „W trosce o Ochranianych i Chroniących” – wnioskowana kwota: 3 620 454,92 zł. W planach są m.in. zakup sprzętu ratownictwa chemicznego dla Państwowej Straży Pożarnej (zestawy do analizy kolorymetrycznej, detektory, radiotelefony, urządzenia do badania szczelności masek, aparatów nadciśnieniowych oraz ubrań gazoszczelnych, nadciśnieniowe aparaty powietrzne z maskami), uruchomienie specjalistycznej pralni do prania i suszenia kombinezonów po akcjach, zakup radiowozu dla Komendy Powiatowej Policji, działania edukacyjne dla rowerzystów (wykłady dla 50 cyklistów, zajęcia praktyczne, egzamin z certyfikatem oraz zakup kasków, odblasków, lampek i lusterek), spotkania w klasach pierwszych szkół podstawowych, a także mała architektura na Plantach (latarnie, doposażenie placu zabaw i ławki) oraz monitoring i uzupełnienie oświetlenia na Plantach.
• „Energetyczna transformacja” – wnioskowana kwota: 6 315 000,00 zł. Przewidziano termomodernizację Publicznego Przedszkola nr 5, opracowanie dokumentacji technicznej termomodernizacji PSP 5, termomodernizację Zespołu Szkół Żeglugi Śródlądowej, opracowanie dokumentacji technicznej budowy skrzydła Zespołu Szkół Specjalnych, instalację fotowoltaiczną na terenie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej oraz szkolenia podnoszące wiedzę i kwalifikacje pracowników samorządowych.
• „Mieszkańcy na rowery” – wnioskowana kwota: 22 317 293,00 zł. W planie jest projekt techniczny i przebudowa ciągu drogi od skrzyżowania z ul. Karpacką do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 418 (ul. Łukasiewicza i ul. Racławicka) – w tym rondo przy stacji paliw, droga dla pieszych i rowerów, parking, budowa i przebudowa zatok przystankowych. Do tego budowa drogi rowerowej i pieszo-rowerowej przy ul. Fredry i ul. Szpaków (droga powiatowa nr 1434 O) oraz szkolenia samorządowców dotyczące bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu.

To tylko część listy. Osobne środki przewidziano także na „Ekologia na ulicach miasta” (m.in. konkurs architektoniczny na przebudowę ul. A. Głowackiego i badanie tomografem akustycznym stanu zdrowia 16 kasztanowców, dokumentacje drogowe oraz zakup dwóch autobusów elektrycznych z 13 tablicami informacji pasażerskich i infrastrukturą: ładowarka i pantograf), na „Zielono na ziemi, na dachu, w kieszeni i w głowie” (skwery, zielone zadaszenia, nasadzenia i kampanie edukacyjne, w tym rozwój działu dla dzieci i młodzieży w Miejskiej Bibliotece Publicznej), a także na działania społeczne: „Opadająca fala młodzieży” oraz „Srebrne tsunami” z ofertą wsparcia m.in. dla seniorów i osób z zespołami otępiennymi.

Od prezentacji do realizacji: co dalej z 80 mln zł?

Inauguracja i wizyta delegacji miały podkreślić, że projekt wchodzi w etap wdrażania – od planów, dokumentacji i przetargów po działania społeczne, szkoleniowe i inwestycje w przestrzeń publiczną. Dla mieszkańców najważniejsze będą konkretne rezultaty: bezpieczniejsze miejsca, nowe tereny zielone, lepsza infrastruktura rowerowa, inwestycje w szkoły i przedszkola, a także programy wspierające zdrowie psychiczne młodych oraz opiekę i rehabilitację osób starszych.

Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z założeniami, efekty Funduszy Szwajcarskich staną się w Kędzierzynie-Koźlu widoczne w wielu punktach jednocześnie – od Plant, przez Młode Miasto, po Blachownię i Kłodnicę – i będą pracować na poprawę jakości życia na lata, nie na jeden sezon.